radioplaatje

Welkom op Gloeidraad.nl

radioplaatje

Inhoud Artikelen

Artikelen


Een Batterijgevoede Condensatorlektester

door Otto Tuil


Inleiding:

Een grote bron van storingen in oude radio's zijn lekke condensatoren. Vooral de koppelcondensator tussen de laagfrequent voorversterker en de eindpentode is berucht. Vele eindpentodes en/of uitgangstrafo's zijn al defect geraakt door een lekke koppelcondensator. Het is dus raadzaam om een mogelijkheid te hebben om lekke condensatoren op te sporen. Het probleem is echter dat lekke condensatoren soms pas door de mand vallen als er een voldoende hoge spanning op staat. Om dit te kunnen bereiken heb ik een schakeling ontworden die een voldoende hoge spanning af geeft, maar die desondanks veilig in het gebruik is. (Opm: De schakeling is alleen bedoeld voor normale condenstoren, en werkt vanwege de hoge lekstroom niet met elco's)


De schakeling:

Als basis van de schakeling heb ik een Frans schema voor een voeding voor buizenportables gebruikt. Deze schakeling bestaat uit een astabiele multivibrator die oscilleert op een frequentie rond de 75 Hz. Via twee FET's wordt de door de multivibrator opgewekte wisselspanning omgezet een vermogensstroom en aan de transformator toegevoerd. Deze transformator is een normale kleine printtransformator waarbij de secundaire wikkeling nu als primaire kant wordt gebruikt. Op de secundaire kant (wat dus oorspronkelijk de primaire kant van de transformator is) wordt daardoor een wisselspanning van ca. 150 Volt opgewekt. Deze wisselspanning wordt door twee weerstanden van 47 kilo-ohm en een neonlamp in stroom beperkt tot ca 1 mA. Deze stroom is voor de mens ongevaarlijk en nauwelijks voelbaar. Daarna wordt de wisselspanning gelijkgericht en toegevoerd aan de te testen condensator. (De reden dat de gelijkrichting achter de neonlamp plaatsvindt is dat de neonlamp het beste werkt op wisselspanning. Een nadeel is wel dat de lekstroom van de gelijkrichter een lichte zweem in de neonlamp kan opwekken. Het is daarom aan te bevelen om diodes met een lage lekstroom te gebruiken, zoals de BAV21). Via een druktoets wordt de schakeling onder spanning gezet. Hierdoor zal de schakeling alleen stroom trekken als zij in gebruik is. Hiermee wordt voorkomen dat de batterij leeg raakt bij het vergeten uit te zetten.

c-tester

Op connector J3 wordt de te testen condenstor aangesloten. Indien de condensator goed is zal er kort een oplaadstroom lopen die de neonlamp even laat oplichten. Daarna zal de neonlamp doven. (Let op dat een opgeladen condensator lang een lading kan vasthouden, en daardoor bij aanraking een onplezierige schok kan veroorzaken). Bij een lekke condensator blijft er stroom lopen, zodat de neonlamp niet dooft.

De schakeling kan worden opgebouwd op gaatjesprint of op een geëtste printplaat met behulp van deze printlayout en onderstaande stuklijst.

Aant.

Referentie

Waarde

Type

Conrad Nr.

Prijs p/s

Prijs

2

C1,C2

330 nF

Condensator 330 nF; multilayer 0.2" pitch

Farnell
1457709

€ 0,45

€ 0,90

2

C3,C4

10 nF

Condensator 10 nF; multilayer 0.2" pitch

453323

€ 0,22

€ 0,44

1

C5

10 nF

Condensator 10 nF, 200V, 0.2" pitch

450229

€ 0,50

€ 0,50

1

DS3

Neon

Neon lamp

725200

€ 0,26

€ 0,26

1

D1

LED

LED Rood 3mm

184543

€ 0,07

€ 0,07

4

D2,D3,
D4,D5

BAV21

Small signal diode, 250V, 250mA

Farnell
1097303

€ 0,06

€ 0,24

1

J1

+9V

Laagspanning voedingsbus (optioneel)(1)

733988

€ 0,63

€ 0,63

1

J2

Pinheader

Pinheader, 0.2" pitch(2)

-

-

-

1

J3

Pinheader

Pinheader, 2 mm pitch(2)

-

-

-

2

Q1,Q2

BC635

Transistor max 1A

154792

€ 0,36

€ 0,72

2

Q3,Q4

IRFZ24N

MOSFET Power Transistor

162739

€ 0,55

€ 1,10

3

R1,R4,R5

1K

Weerstand 1 kiloOhm, ¼ Watt, 5% tolerantie

403253

€ 0,12

€ 0,36

2

R2,R3

33K

Weerstand 33 kiloOhm, ¼ Watt, 5% tolerantie

403431

€ 0,12

€ 0,24

2

R6,R7

10E

Weerstand 10 Ohm, ¼ Watt, 5% tolerantie

403016

€ 0,12

€ 0,24

2

R8,R9

47K

Weerstand 47 kiloOhm, ¼ Watt, 5% tolerantie

403458

€ 0,12

€ 0,24

1

SW1

START

Drukknop

Diverse

-

-

1

T1

EI130/12.5

Printtransformator 2X9V 1.5VA

506117

€ 2,68

€ 2,68

(1) Alleen als voeding via adapter ook mogelijk moet zijn.
(2) Eventueel kunnen de aansluitdraden ook direct aan de print gesoldeerd worden.


In bedrijf:

Op de onderstaande foto's is het prototype afgebeeld. Voor de demonstratie heb ik de schakeling aangesloten op een externe 9 volt voeding, en tevens de schakelaar tijdelijk overbrugd.

c-tester

Foto 1: De schakeling zonder iets aangesloten (neonlamp is gedoofd)

c-tester

Foto 2: Nou ja gedoofd? Een kleine lekstroom is nog zichtbaar

c-tester

Foto 3: Deze condensator is oké

c-tester

Foto 4: Deze condensator is lek (ca. 1 Mega-Ohm)

c-tester

Foto 5: Deze condensator is zo lek als een mandje (vrijwel kortgesloten)

c-tester

Foto 6: Aanraken geen probleem


Inbouwen in kastje:

De "finishing touch" is natuurlijk het inbouwen in een geschikt kastje. Ik zelf heb daarvoor een rood polycarbonaat kastje van Conrad (bestelnummer 522551) gebruikt. Het voordeel van zo'n doorzichtig kastje is dat de neonlamp fraai door het kunststof heen schijnt.

c-tester

Foto 7: Netjes in het kastje

c-tester

Foto 8: Klaar voor gebruik

c-tester

Foto 9: En testen maar... oeps, die is lek!

Veel Succes, Otto Tuil

Update 27 januari 2008